Yıl 2017, Cilt 2, Sayı 3, Sayfalar 12 - 15 2017-12-28

Sigara Kullananlarda Ekspiryum Havasında Karbonmonoksit Düzeyleri ve Bağımlılık Puanları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers

Cemil Işık Sönmez [1] , Tuğba Aktaş [2] , Usame Velioğlu [3] , Duygu Ayhan Başer [4]

46 84

Giriş: Ekspiryum havasında karbonmonoksit (CO) düzeyi ölçümü sigara bağımlılığının tanı, tedavi ve takip aşamalarında sıkça kullanılmaktadır. Sigarayı bıraktıktan sonra 24 saat içinde CO vücuttan atıldığı için de bırakmanın olumlu etkisinin hemen görülmesi hastaları motive etmektedir. Bu çalışmada sigara içen hastaların ekspiryum havasındaki CO düzeyleri ile Fagerström nikotin bağımlılık puanları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Sigara Bırakma Polikliniğine Haziran 2015- Şubat 2016 tarihleri arasında başvuran 1942 kişi dahil edildi. Fageström Nikotin Bağımlılık(FNBT) kullanıldı ve ekspiryum havasında CO ölçümü piCO Smokerlyzer cihazıyla yapıldı. Hastaların nikotin bağımlılığının ekspiryum havasında CO ölçüm sonuçlarıyla arasındaki ilişki incelendi. Verilerin analizinde SPSS 20.0 programı kullanıldı.

Bulgular: Çalışmadaki hastaların 1339 (%68,9)’i erkek, 603 (%31,1)’i kadındı. Örneklem grubunun yaş aralığı 15-87 arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 37,3±11,9 idi. Çalışmaya katılan kişilerin FNBT düzeyleri 198 (%10,2) kişinin çok düşük, 430 (%22,2) kişinin düşük, 326 (%16,8) kişinin orta, 621 (%31,9) kişinin yüksek, 367 (%18,9) kişinin çok yüksek çıkmıştır. CO sonuçları ile FNBT puanları arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. (r=0,293 p≤0,001)

Sonuç: CO gazı dokulara giden oksijeni azaltarak hücre ölümüne sebep olan toksik bir gazdır. Sigara içenlerde bu olumsuz etkileri açıkça görülmektedir. Çalışmamızda solunum havası CO düzeyleri ve Fageström puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Her ne kadar CO’in vücuttan atılımı hızlı da olsa ekspiryum havasında CO ölçümü poliklinik şartlarında hızlı ve kolay bir işlemdir. Vücuttan atılımının hızlı olması hastalarda sigara bırakma sonrasında ekspiryum havasında CO değerlerinin hızlı bir şekilde normal değerlere dönmesini sağlamaktadır. Bu durum hastaların motivasyonunu olumlu yönde etkilemektedir.

Introduction: Measurement of carbon monoxide (CO) levels in the expiratory air is frequently used in the diagnosis, treatment and follow-up stages of smoking dependence. Since the CO is excreted from the body within 24 hours after quitting cigarettes, the immediate positive effect of quitting is motivating for patients. This study aimed to evaluate the relationship between the CO levels in the expiratory air of smokers and their Fagerström nicotine addiction scores.

Methods: The study included a total of 1942 people who applied to the Family Physician Smoking Cessation Clinic at the Düzce University Medical Faculty between June 2015 and February 2016. The Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND) was applied and CO measurement of expiratory air was performed using the piCO Smokerlyzer® device. The relationship between the nicotine dependence of the patients and the results of the CO measurements in their expiratory air was investigated. The SPSS 20.0 program was used in the analysis of the data.

Results: Of the total, 1339 (%68,9) of the patients were male and 603 (%31,1)’i were female. The ages of the sampling group ranged from 15 to 87 and the average age was 37,3±11,9. The FTND levels of the participants were very low in 198 (%10,2), low in 430 (%22,2), moderate in 326 (%16,8), high in 621 (%31,9) and very high in 367 (%18,9). There was a positive correlation between the CO results and FTND scores (r = 0.293; p ≤ 0.001).

Conclusion: Carbon monoxide is a toxic gas that causes cell death by reducing oxygen to the tissues. The negative effects are clearly seen in smokers. A meaningful positive relationship was found between the respiratory CO levels and the Fagerström scores in our study. Despite rapid CO release, the expiratory air CO measurement is a quick and easy procedure in standing patient conditions. The rapid excretion of the body allows the expiratory air CO levels to rapidly return to normal after smoking cessation in patients. This affects the motivation of patients positively.

  • 1. World Health Organization, World Health Report 1999. Geneva: WHO.
  • 2. Sönmez CI, Özbey Z. Nikotin bağımlılığının nörobiyolojisi ve klinik özellikleri. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2016; 7(5):13-9.
  • 3. Uysal MA, Kadakal F, Karşidağ C, et al. Fagerstrom test for nicotine dependence: reliability in a Turkish sample and factor analysis. Tuberk Toraks 2004; 52(2):115-21.
  • 4. Levels of exhaled carbon monoxide measured during an intervention program predict 1-year smoking cessation: a retrospective observational cohort study. Shie HG1,2,3, Pan SW1,4, Yu WK1,4, Chen WC1,4, Ho LI5,6, Ko HK7,8.
  • 5. Çelepkolu T, Atlı A, Palancı Y. ve ark. Sigara, kullanıcılarda nikotin bağımlılık düzeyinin yaş ve cinsiyetle ilişkisi: Diyarbakır örneklemi. Dicle Tıp Derg 2014; 41:712-716.
  • 6. Kanıt L, Keser A. Tütün bağımlılığının biyofizyolojisi. In: Aytemur ZA, Akçay Ş, Elbek O. Tütün ve tütün kontrolü. Türk Toraks Derneği, Toraks Kitapları 2010; 10:141-156.
  • 7. Benowitz NL, Hukkanen J, Jacob P. Nicotine chemistry, metabolism, kinetics and biomarkers. Handb Exp Pharmacol 2009; 192:29-60.
  • 8. Sonmez CI, Aydin LY, Turker Y et al . Comparison of smoking habits, knowledge, attitudes and tobacco control interventions between primary care physicians and nurses. Tob Induc Dis . 2015; 13(1):37.
  • 9. Yengil E, Çevik C, Demirkıran G, et al. Tıp fakültesi öğrencilerinin sigara içme durumu ve sigara ile ilgili tutumları. Konuralp Tıp Dergisi 2014; 6(3):1-7 10. Emri S. Sigarayı bırakma yöntemleri. Hacettepe Tıp Derg 2002; 33:10-18.
  • 11. Etter JF, Le Houezec J, Perneger TV. A selfadministered questionnaire to measure dependence on cigarettes: the cigarette dependence scale. Neuropsychopharmacology 2003; 28:359-370.
  • 12. Etter JF. Comparing the validity of the cigarette dependence scale and the Fagerström test for nicotine dependence. Drug and Alcohol 2008; 95:152–159.
  • 13. Wellman RJ, Edelen MO, DiFranza JR. Item response theory analysis of the Autonomy over Tobacco Scale (AUTOS). Addict Behav 2015; 45:195-200.
  • 14. Babaoğlu E, Karalezli A , Er M, et al. Exhaled carbon monoxide is a marker of heavy nicotine dependence. Turk J Med Sci 2016; 46:1677-1681.
  • 15. Şengezer T, Sivri F, Dilbaz N, et al. Ankara ili Yenimahalle ilçesinde birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran bireylerde tütün bağımlılığı ve ilişkili risk faktörleri. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi 2014; 18(1):42-48.
  • 16. Kaptanoğlu AY, Polat G, Soyer M. Marmara Üniversitesi öğrencilerinde ve öğretim üyelerinde sigara alışkanlığı ve durağan maliyet ilişkisi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 2012; 2(2): 119-125.
  • 17. Kapusta ND, Pietschnig J, Plener PL, et al. Does breath carbon monoxide measure nicotine dependence? J Addict Dis 2010; 29(4):493-499.
  • 18. Çetin Kargın N, Marakoğlu K. Sigarayı bırakmanın solunum işlevleri üzerine etkisi. Türk Aile Hek Derg 2015; 19 (3):129-133.
  • 19. Vançelik S, Beyhun NE, Acemoğlu H. Interactions between exhaled CO, smoking status and nicotine dependency in a sample of Turkish adolescents. Turk J Pediatr 2009; 51:56-64.
  • 20. Piper ME, McCarthy DE, Bolt DM, et al. Assessing dimensions of nicotine dependence: an evaluation of the Nicotine Dependence Syndrome Scale (NDSS) and the Wisconsin Inventory of smoking dependence motives (WISDM). Nicotine Tob Res 2008; 10(6):1009.
Konular Sağlık Bilimleri
Yayımlanma Tarihi Dec 2017
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi (Original Article)
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7854-3804
Yazar: Cemil Işık Sönmez
E-posta: drcemilsonmez@gmail.com
Kurum: Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Düzce
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-4978-6625
Yazar: Tuğba Aktaş (Sorumlu Yazar)
E-posta: tugbakaramanci@gmail.com
Kurum: Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Düzce
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-0165-2022
Yazar: Usame Velioğlu
E-posta: usame87@yahoo.com
Kurum: Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Düzce
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-5153-2184
Yazar: Duygu Ayhan Başer
E-posta: duyguayhan@outlook.com
Kurum: Topçular Aile Sağlığı Merkezi, İzmit, Kocaeli
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { fppc333997, journal = {Family Practice and Palliative Care}, issn = {2458-8865}, address = {Yusuf Haydar ERTEKİN}, year = {2017}, volume = {2}, pages = {12 - 15}, doi = {10.22391/920.333997}, title = {Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers}, key = {cite}, author = {Velioğlu, Usame and Aktaş, Tuğba and Başer, Duygu Ayhan and Sönmez, Cemil Işık} }
APA Sönmez, C , Aktaş, T , Velioğlu, U , Başer, D . (2017). Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers. Family Practice and Palliative Care, 2 (3), 12-15. Retrieved from http://www.fppc.com.tr/issue/31091/333997
MLA Sönmez, C , Aktaş, T , Velioğlu, U , Başer, D . "Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers". Family Practice and Palliative Care 2 (2017): 12-15 <http://www.fppc.com.tr/issue/31091/333997>
Chicago Sönmez, C , Aktaş, T , Velioğlu, U , Başer, D . "Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers". Family Practice and Palliative Care 2 (2017): 12-15
RIS TY - JOUR T1 - Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers AU - Cemil Işık Sönmez , Tuğba Aktaş , Usame Velioğlu , Duygu Ayhan Başer Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Family Practice and Palliative Care JF - Journal JO - JOR SP - 12 EP - 15 VL - 2 IS - 3 SN - 2458-8865-2459-1505 M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Family Practice and Palliative Care Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers %A Cemil Işık Sönmez , Tuğba Aktaş , Usame Velioğlu , Duygu Ayhan Başer %T Assessment of the Relationship between Dependency Scores and Carbon Monoxide Levels in Expiratory Air of Smokers %D 2017 %J Family Practice and Palliative Care %P 2458-8865-2459-1505 %V 2 %N 3 %R %U