Yıl 2017, Cilt 2, Sayı 3, Sayfalar 38 - 44 2017-12-28

Yaşlı hastalara bakım verenlerin bakım verme yükleri ve başa çıkma biçimleri ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients

Serdar Ay [1] , Hüseyin Ünübol [2] , Sevtap Ezer [3] , Oguz Omay [4] , Gökben Hızlı Sayar [5]

213 305

Giriş:  Günümüzde yaşlı sağlığı kadar, yaşlılara bakım verenlerin sağlığı da önemli bir halk sağlığı sorundur. Bu çalışmada bakım veren kişilerin bakım yükleri ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişki ve bunlara etki eden faktörlerin incelenmesi, aynı zamanda da bakım verenlerin kullandıkları başa çıkma biçimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem:  Çalışma, ankete dayalı kesitsel bir çalışmadır. Toplam 70 bakım veren, çalışmaya dâhil edildi. Bakım verenin ve bakım verilen yaşlının sosyodemografik özelliklerini içeren anket formu uygulandı. Yaşlının fonksiyonel durumu Katz'ın Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (GYA) ile belirlendi. Bakım verenlerin bakım verme yükü, anksiyete ve depresyon düzeyleri ve kullandıkları başa çıkma biçimlerinin belirlenmesi için Bakım Verme Yükü Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) ve Başa Çıkma Stilleri Ölçeği (COPE) kullanıldı.

Bulgular:  Çalışmamıza katılan bakım verenlerde anksiyete ve depresyon düzeyleri diğer çalışmalara oranla yüksekti. Özellikle anksiyete düzeyleri işlevsel olmayan başa çıkma biçimleri ile ilişkiliydi. Yararlı sosyal destek kullanımının anksiyete düzeylerini azalttığı tespit edildi.

Sonuç:  Ülkemizin şartlarına uygun olarak birinci basamak sağlık hizmetlerinde bakım verenlerin sağlığını değerlendirmeye ve korumaya yönelik klinik kılavuzlar hazırlanmalıdır. Fonksiyonel başa çıkma biçimlerinin yerleştirilmesi ve bakım verenlerin günlük yaşam stresörleri ile başa çıkabilmelerinin sağlanabilmesi için kültüre özgü programlara ve uzun dönem klinik çalışmalara gereksinim vardır. 

Introduction:  At present, caregiver's health is a public health challenge in itself, as important as the health of the elderly. This study aims to investigate the relationship between caregiver burden and levels of anxiety and depression, the factors influencing them, and also to evaluate the coping strategies of the caregivers.

Methods:  This study is a survey-based cross-sectional study, including a total of 70 caregivers. Sociodemographic characteristics of caregivers and care receivers were collected by a survey. The functional status of the elderly was evaluated by Katz’ Index of Independence in Activities of Daily Living (ADL). Burden Interview Scale, Hospital Anxiety and Depression Scale and The COPE Inventory were used to examine the caregiver burden, anxiety and depression levels and coping strategies of the caregivers.

Results:  Anxiety and depression levels of the caregivers included in our study were higher when compared with the other studies. The anxiety levels were correlated with the non-functional coping strategies. The use of effective social support decreased the anxiety levels.

Conclusion:  Country specific guidelines should be prepared for the primary healthcare centers in order to evaluate and protect caregiver health. Long-term multicenter clinical studies are needed to develop culture-specific programs for the intervention of functional coping strategies and to help caregivers cope more effectively with their daily life stressors.

  • 1. TÜİK. İstatistiklerle Yaşlılar, 2015. Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni. 17 Mart 2016. www.tuik.gov.tr (20.5.2017 tarihinde erişilmiştir).
  • 2. Atagün Mİ, Balaban ÖD, Atagün Z, ve ark. Kronik hastalıklarda bakım veren yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2011;3(3):513-552.
  • 3. Özyeşil Z, Oluk A, Çakmak D. Yaşlı hastalara bakım verme yükünün durumluluk sürekli kaygıyı yordama düzeyi. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2014;15:39-44.
  • 4. Kasuya RT, Polgar-Bailay P, Takeuchi R. Caregiver burden and burnout: a guide for primary care physicians. Postgraduate Medicine 2000;108(7):119-123.
  • 5. Zaybak A, Güneş Ü, İsmailoğlu EG, ve ark. Yatağa bağımlı hastalara bakım veren bireylerin bakım yüklerinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2012;15:48-54.
  • 6. Toseland RW, Smith G, McCallion P. Family caregivers of the frail elderly. Handbook of Social Work Practise with Vulnerable and Resilient Populations. Ed. A. Gitterman, 2001, Columbia University Press, NY, pp:99-109.
  • 7. Parker JDA, Endler NS. Coping with coping assessment: A critical review. European Journal of Personality 1990;6:321-344.
  • 8. Lazarus RS, Folkman S. Coping as a mediator of emotion. Journal of Personality and Social Psychology 1998;54(3):466–475.
  • 9. Ağargün MY, Beşiroğlu L. COPE (Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği): Psikometrik özelliklere ilişkin bir ön çalışma. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2005;6:221-226.
  • 10. Katz S, Ford AB, Maskowitz RW, et al. Studies of illness in the aged: the index of ADL: A standardized measure of biological and psychosocial function. JAMA 1963;185:914-949.
  • 11. Yardımcı E. İstanbul’da yaşayan yaşlı öğretmenlerin sağlık sonuçlarının günlük yaşam aktiviteleri ve aletli günlük yaşam aktiviteleri ile ilişkisi, Tıpta Uzmanlık Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi; 1995, İstanbul.
  • 12. Zarit SH, Reever KE, Bach-Peterson J. Relatives of the impaired elderly: correlates of feelings of burden. Gerontologist 1980;20:649-655.
  • 13. İnci FH, Erdem M. Bakım Verme Yükü Ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması geçerlilik ve güvenilirliği. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 8(3): 101-106.
  • 14. Zigmund AS, Snaith RP. The Hospital Anxiety and DepressionScale. Acta Psychiatr Scand 1983;67:361-370.
  • 15. Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L. Validity and realibility of Turkish version of Hospital Anxiety and Depression Scale. Turkish Journal of Psychiatry 1997;8:280-287.
  • 16. Işık K. Yaşlı hastaya evde bakım verenlerin yaşam doyumları ile bakım yükleri arasındaki ilişki ve etkileyen faktörler. Yüksek lisans tezi 2013; Malatya: T.C.İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  • 17. Hunt GG, Whiting CG, Longacre ML, et al. Cancer caregiving in the U.S. – An intense, episodic, and challenging care experience. national alliance for caregiving, National Cancer Institute, and Cancer Support Community 2016.
  • 18. Babayiğit D. Diyaliz hastalarının yakınlarında bakım verme yükü ile bunun hastalardaki anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi düzeyleri ile ilişkisi. Tıpta Uzmanlık Tezi, 2009; T.C. Bakırköy Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul.
  • 19. Taşdelen P, Ateş M. Evde bakım gerektiren hastaların bakım gereksinimleri ile bakım verenlerin yükünün değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2012; 9(3): 22-29.
  • 20. Akça N, Taşçı S. 65 yaş üstü bireylere bakım verenlerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi 2005;14:30-36.
  • 21. Zarit S. Assessment of family caregivers: a research perspective. caregiver assessment: voices and views from the field. report from a National Consensus Development Conference. San Francisco: Family Caregiver Alliance, 2016; pp: 12-37.
  • 22. Jaisri M. Caregiver burden and depression among dementia caregivers. International Journal of Social Science and Humanities Research 2014;2(4):365-371.
  • 23. Baker K, Roberston N. Coping with caring for someone with dementia: Reviewing the literature about men. Aging and Mental Health 2008;12(4):413-422.
  • 24. Cifu DX, Carne W, Brown R, et al. Caregiver distress in parkinsonism. Journal of Rehabilitation Research & Development 2006;43(4):499–508.
  • 25. Mahoney R, Regan C, Katona C, et al. Anxiety and depression in family caregivers of people with Alzheimer disease: The LASER-AD study. American Journal of Geriatric Psychiatry 2005;13:795-801.
  • 26. Demirtepe D, Bozok Ö. Bakıcı İyilik Halinin uyarlama, güvenilirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları 2009;12(23):28-37.
  • 27. Dökmen Z. Yakınlarına bakım verenlerin ruh sağlıkları ile sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2012;3(1):3-38.
  • 28. Casado R, Osuna A, Mora P, et al. Coping and subjective burden in caregivers of older relatives: a quantitative systematic review. Journal of Advanced Nursing 2011;67(11):2311-2322.
  • 29. Cooper C, Katona C, Livingston G. Validity and reliabilityof the brief COPE in carers of people with dementia: the LASER-AD Study. Journal of Nervous and Mental Disease 2008;196(11):838–843.
  • 30. Cooper C, Katona C, Orrell M, et al. Coping strategies, anxiety anddepression in caregivers of people with Alzheimer's disease. International Journal of Geriatric Psychiatry 2008;23(9):929-936.
  • 31. Hoe J, Cooper C, Livingstone G. An overview of the Laser-AD study: a longitudinal epidemiological study of people with Alzheimer’s disease (AD). International Review of Psychiatry 2013;25(6):659-672.
Birincil Dil en
Konular Sağlık Bilimleri
Yayımlanma Tarihi Dec 2017
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi (Original Article)
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3086-0103
Yazar: Serdar Ay
E-posta: montjean@gmail.com
Kurum: Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı, İstanbul
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-4404-6062
Yazar: Hüseyin Ünübol
E-posta: huseyin.unubol@uskudar.edu.tr
Kurum: Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı, İstanbul
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-6464-361X
Yazar: Sevtap Ezer
E-posta: sevtap.ezer@okan.edu.tr
Kurum: Okan Üniversitesi Sağlık Meslek Yüksek Okulu, Acil Durum ve Afet Yönetimi Programı, İstanbul
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2528-2564
Yazar: Oguz Omay
E-posta: oguz.omay@teppe.org
Kurum: La Teppe Medical Center, Tain l'Hermitage
Ülke: France


Orcid: 0000-0002-2514-5682
Yazar: Gökben Hızlı Sayar (Sorumlu Yazar)
E-posta: gokben.hizlisayar@uskudar.edu.tr
Kurum: Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı, İstanbul
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { fppc335720, journal = {FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE}, issn = {2458-8865}, address = {Yusuf Haydar ERTEKİN}, year = {2017}, volume = {2}, pages = {38 - 44}, doi = {10.22391/fppc.335720}, title = {Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients}, key = {cite}, author = {Ezer, Sevtap and Ay, Serdar and Omay, Oguz and Ünübol, Hüseyin and Sayar, Gökben Hızlı} }
APA Ay, S , Ünübol, H , Ezer, S , Omay, O , Sayar, G . (2017). Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients. FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE, 2 (3), 38-44. DOI: 10.22391/fppc.335720
MLA Ay, S , Ünübol, H , Ezer, S , Omay, O , Sayar, G . "Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients". FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE 2 (2017): 38-44 <http://www.fppc.com.tr/issue/31091/335720>
Chicago Ay, S , Ünübol, H , Ezer, S , Omay, O , Sayar, G . "Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients". FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE 2 (2017): 38-44
RIS TY - JOUR T1 - Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients AU - Serdar Ay , Hüseyin Ünübol , Sevtap Ezer , Oguz Omay , Gökben Hızlı Sayar Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.22391/fppc.335720 DO - 10.22391/fppc.335720 T2 - FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE JF - Journal JO - JOR SP - 38 EP - 44 VL - 2 IS - 3 SN - 2458-8865-2459-1505 M3 - doi: 10.22391/fppc.335720 UR - http://dx.doi.org/10.22391/fppc.335720 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients %A Serdar Ay , Hüseyin Ünübol , Sevtap Ezer , Oguz Omay , Gökben Hızlı Sayar %T Evaluation of the relationship between caregiver burden, coping styles and levels of anxiety and depression in caregivers of old age patients %D 2017 %J FAMILY PRACTICE AND PALLIATIVE CARE %P 2458-8865-2459-1505 %V 2 %N 3 %R doi: 10.22391/fppc.335720 %U 10.22391/fppc.335720